"كنگره انقلاب"

انترناسیونال ٣١٩

مصاحبه انترناسيونال با حميد تقوايي در مورد كنگره هفتم حزب

 

كاظم نيكخواه: حميد تقوايي معمولا كنگره هاي حزب كمونيست كارگري هركدام فوكوس معيني روي مسائل خاصي دارند. اين كنگره از نظر شما بعنوان ليدر حزب كمونيست كارگري تمركزش روي چيست و چه بايد باشد؟

حمید تقوائی: خصوصیت این کنگره اوضاع سیاسی کاملا ویژه و متفاوت در ایران است. در ایران انقلابی شکل گرفته است که تا همین جا تمام معادلات و چشم انداز سیاسی را در سطح کشوری و بین المللی به نفع مردم و به ضرر جمهوری اسلامی متحول کرده است. این یک نقطه عطف تعیین کننده در حیات جمهوری اسلامی است. این وضعیت بخصوص حزب ما را در موقعیت بسیار مساعد و آماده ای برای پیشروی های بیشتر قرار میدهد. جنبش انقلابی حاضر رعدی در آسمان بی ابر نبود. زمینه های انقلاب جاری هم از نظر اجتماعی یعنی مبارزات بخشهای مختلف جامعه، و هم از لحاظ سیاسی در سطح عملکرد جنبشها و احزاب قابل ردیابی و بازشناسی است. از ابتدای بقدرت رسیدن جمهوری اسلامی جامعه در حال جوشش بوده است و بویژه در ده سال اخیر مبارزات و اعتصابات کارگری، اعتراضات دانشجوئی، مقاومت و مبارزات مستمر زنان و کلا اعتراضات توده محروم مردم که بارها تا سطح شورشهای شهری اوج گرفت مدام جریان داشته است. اینها اجزا و نمودهای یک جنبش توده ای علیه حکومت هستند که ما در ادبیات حزبی همواره بعنوان جنبش سرنگونی طلبانه مردم از آن نام برده ایم و یک رکن اساسی مبارزه حزب ما هویت و شناسنامه دادن به این جنبش، معرفی و شناساندن آن در سطح جامعه در ایران و در خارج از ایران، رادیکالتر و عمیق تر کردن آن و متحد و متشکل کردن آن بوده است. جنبش توده ای حاضر از نظر مضمون و اهداف و خصلتش ادامه این جنبش سرنگونی طلبانه و ارتقا کیفی این جنبش به سطح یک انقلاب توده ای است. حزب ما همواره بر این واقعیت تاکید کرده است که جمهوری اسلامی با یک بحران عمیق سیاسی- اقتصادی- ایدئولوژیک روبرو است؛ جامعه این رژیم را نمیخواهد و نمیپذیرد و هر مبارزه و اعتراضی حتی بر سر کمترین خواستهای صنفی و رفاهی عملا و بطور عینی مبارزه ای علیه رژیم است.

انعکاس این بحران حکومتی در سطح نیروهای اپوزیسیون نیز قابل مشاهده است. از جناحبندی های درون رژیم و سر برآوردن خط استحاله و تغییرات تدریجی – از خاتمی تا موسوی و کروبی- گرفته تا سناریوهای رژیم چنج و انقلاب مخملی و بحران آفرینی در مرزها از جانب نیروهای قومی همه نشاندهنده باز بودن مساله قدرت سیاسی در جامعه تا حدی است که به محور استراتژی و سیاست راست ترین نیروهای اپوزیسیون و حتی جناحی از خود حکومت تبدیل شده است. انقلاب حاضر پاسخ اجتماعی کارگران و توده مردم به این نوع آلترناتیوهای راست هم هست. حزب ما در برابر این نوع سناریوها مدام بر ضرورت انقلاب و سرنگونی جمهوری اسلامی بقدرت یک انقلاب توده ای تاکید کرده و همواره نشان داده است که انقلاب تنها راه ممکن و مطلوب و متمدنانه برای خلاصی از شر جمهوری اسلامی است. انقلاب حاضر عملا پاسخ مثبت جامعه به این چشم انداز و آلترناتیو انقلابی است که حزب ما در برابر جامعه قرار داه است.

امیدوارم این ارزیابی فشرده من از وضعیت سیاسی مساله محوری کنگره هفتم حزب را هم روشن کرده باشد. در یک کلام انقلاب و موقعیت و وظایف حزب در این انقلاب تم و مضمون اصلی کنگره ما خواهد بود. ما البته در گذشته هم کنگره هائی با این مضمون حزب و انقلاب داشته ایم اما تفاوت اساسی اینجا است که امروز در دل یک انقلاب زنده و جاری کنگره برگزار میشود. انقلابی که حزب ما در کنگره های قبلیش نوید آنرا میداد و خود را برای آن آماده میکرد فرا رسیده است و ازینرو اهمیت نقش و جایگاه حزب و سنگینی وظایفش چندین برابر شده است.

كاظم نيكخواه: به اوضاع انقلابي در ايران اشاره كرديد. كنگره چه تاثير قابل لمسي بر اين اوضاع ميتواند داشته باشد و اين اوضاع چه تاثيري بر كنگره دارد؟ آيا ما حزبي را كه از اين كنگره بيرون آمده حزب متفاوتي خواهيم ديد؟ چگونه؟

حمید تقوائی: به نظر من کنگره باید نقش حزب در شرایط انقلابی حاضر را مورد بررسی قرار بدهد و وظایف و نقشه عمل حزب در این شرایط را مشخص کند. این بهیچوجه یک امر دورن حزبی نیست بلکه موضوعی است که مستقما و فورا به روند تحولات و سیر انقلاب جاری مربوط میشود. حزب ما در سیاستهایش از جمله در مصوبات پلنوم ۳۲( آخرین پلنوم کمیته مرکزی که در ماه مه ۲۰۰۹ برگزار شد) همواره بر این تاکید کرده است که انقلاب بدون رهبری حزب به پیروزی نخواهد رسید. و امروز بروشنی همه مشاهده میکنند که مهمترین نقطه ضعف انقلاب جاری مساله رهبری است. جامعه از موسوی و دیگر نارهبرانی که از آنان برای آغاز حرکت خود استفاده کرد عبور کرده است. امروز حتی بخشی از کسانی که خود را مدافع "جنبش سبز" میدانند تلاش میکنند که حساب خودشان را از موسوی و دیگر "رهبران" خواهان حفظ نظام و بازگشت به خمینی جدا کنند. هم این تاکید علنی موسوی و دنباله روانش به حفظ نظام و هم نارضائی بخش از فعالین "موج سبز" به نظر من نشاندهنده اینست که جنبش انقلابی مردم در مقابله اش با کل حکومت هر روز عمیقتر و رادیکالتر شده است و کل این اپوزیسیون نیمبند ملی- اسلامی را پشت سر گذاشته است. انقلاب رهبر خودش را می طلبد و این رهبر تنها میتواند حزبی باشد که نه تنها امروز صریح و روشن هدف سرنگونی بی کم و کاست و بی تخفیف کل حکومت را در برابر جامعه قرار داده است، بلکه مدتها قبل از آغاز انقلاب جاری، زمانی که دیگر نیروهای اپوزیسیون انقلاب را ممکن و یا مطلوب نمیدانستند و مشغول سرگرم کردن مردم به رفراندوم و نافرمانی مدنی و رژیم چنج و بحران آفرینی در مرزها بودند، پرچم انقلاب را برافراشته بود و مردم را به انقلاب فرامیخواند. و این نیرو فکر میکنم از نقطه نظر هر ناظری که کمترین آشنائی با مواضع و فعالیتهای ما، البته بهمراه کمی انصاف، داشته باشد، حزب کمونیست کارگری است.

کنگره هفت باید در مباحث و مصوباتش این واقعیت را منعکس کند. این کنگره میتواند و باید چشم انداز پیشروی و پیروزی انقلاب جاری را شفاف و روشن در برابر جامعه قرار بدهد و کنگره امید و اعتماد به خود برای میلیونها مردمی باشد که برای بزیر کشیدن جمهوری اسلامی به میدان آمده اند. این کنگره همانطور که اشاره کردم یک اتفاق اجتماعی است و نه حزبی. نفس برگزاری این کنگره خود یک اقدام سیاسی در جهت تقویت و پیشروی انقلاب جاری است. حزب ما از این کنگره باید حزبی آگاه تر به موقعیت تعیین کننده خود در شرایط انقلابی حاضر، و حزبی منسجم تر و مصمم تر برای پیشبرد وظایف عظیمی که در امر سازماندهی و رهبری انقلاب بعهده دارد بیرون بیاید. تحولات امروز ایران کاملا در جهت ارزیابیها و تحلیلها و سیاستها، و باید گفت انتظارات و امیدهای ما، شکل گرفته است و کنگره ای که در پیش داریم بیشک میتواند نقش تعیین کننده بر ادامه این تحولات داشته باشد.

كاظم نيكخواه: بجز دستورات روتين هر كنگره اي مثل انتخابات و گزارش رهبري حزب و غيره چه مسائل و موضوعات ديگری فكر ميكنيد بايد در اين كنگره طرح شود و پاسخ بگيرد؟

حمید تقوائی: به نظر من مهمترین دستور کنگره نقش و وظایف حزب در انقلاب جاری است. همانطور که اشاره کردم این مساله ای است که مستقیما و فورا به شرایط سیاسی امروز ایران مربوط میشود. از نظر تحلیلی و سیاست عمومی البته مبحث حزب و انقلاب بحث تازه ای برای حزب ما نیست. در اسناد و مصوبات پلنومها و کنگره های حزبی و کلا ادبیات تا کنونی حزب این موضوع از جوانب مختلفی مورد بحث قرار گرفته و توضیح داده شده است. در این کنگره ما به سندی احتیاج داریم که د ر واقع این خط و جهت گیری تحلیلی- سیاسی حزب را به یک نقشه عمل روشن و مشخص در رابطه با یک انقلاب زنده ترجمه کند و در دستور حزب قرار بدهد. به نظر من مهمترین کار کنگره تصویب چنین سندی خواهد بود.

یک موضوع دیگر قابل بحث در این کنگره سیاست سازماندهی حزب بر متن شرایط انقلابی حاضر است. این شرایط هم حزب و هم جامعه را در موقعیتی بسیار متفاوت از گذشته قرار داده است و یکی از عرصه های مهمی که این تفاوت را باید در نظر گرفت و از آن سود جست عرصه سازماندهی حزبی است. یک نقطه ضعف حزب ما اینست که بدلایل متعددی قادر به ترجمه تشکیلاتی نفوذ و پیشرویهای سیاسی حزب نبوده است. این اختلاف فاز میان نفوذ اجتماعی و تشکیلات حزب یک بحث آشنا در حزب ما است که حتی در مباحث و ادبیات علنی حزب هم مورد بررسی قرار گرفته است. در شرایط مساعد امروز در جامعه میتوان و باید این مساله را حل کرد و برای سازماندهی فعالینی که در ابعاد فزاینده ای به حزب روی میآورند طرح عملی معینی داشت.

یک مبحث دیگر مثل همه کنگره ها و پلنومها موضوع اوضاع سیاسی ایران است. گر چه قطعنامه در مورد انقلاب جاری و وظایف حزب تا حد زیادی با این مبحث فصل مشترک پیدا میکند اما با اینحال بخاطر شرایط بسیار متحول سیاسی پرداختن جداگانه به موضوع اوضاع سیاسی ایران نیز ضروری به نظر میرسد. اوضاع چنان متحول و متغیر است که حتی از امروز نمیتوان سر فصل های این بحث را روشن کرد اما بیشک در مقطع تشکیل کنگره موضوع این بحث نیز مشخص خواهد شد و بخصوص اگر در این فاصله تحولات مهم تازه ای در وضعیت سیاسی ایران رخ بدهد ممکن است به به تصویب قطعنامه ای در این رابطه نیز نیازمند باشیم.

من اینجا تنها به مهمترین اسنادی که به نظرم میرسد اشاره کردم. روشن است که همه اعضا و کادرهای حزب میتوانند اسناد مورد نظر خود را به کنگره ارائه بدهند که طبعا اگر مورد توافق نمایندگان کنگره بود در دستور قرار خواهد گرفت.

كاظم نيكخواه: يك سوال كمي خصوصي تر هم بكنم. شما داريد وارد كنگره اي ميشويد كه يكي از كارهايش بررسي عملكرد خود شما بعنوان ليدر حزب است. آيا از عملكرد خود راضي هستيد؟ از حزب و عملكردش در عرصه هاي مختلف راضي هستيد؟

حمید تقوائی: در مورد عملکرد من بهتر است از دیگران سئوال بکنید. من آدم بیطرفی برای اظهار نظر در این مورد نیستم! اما درباره عملکرد حزب باید بگویم اشکال و نقطه ضعف در کار ما کم نیست. از مساله سازماندهی که بالاتر اشاره کردم تا سبک کار توده ای و اجتماعی حزب که بخصوص در جریان تظاهرات توده ای در خارج کشور این ضعف کاملا مشهود بود. البته یک مساله مادر هم همیشه داشته ایم که میشود گفت ریشه خیلی از مشکلات دیگر ما است و آن مساله مالی است. ضعف مالی حزب سبب میشود تا ما بسیاری از نقشه عملهای حزب را نتوانیم پیاده کنیم، و این بنوبه خود بر فعالیتهای سازماندهی و تشکیلاتی حزب تاثیر میگذارد. حزب ما خوشبختانه از نظر تئوریک- سیاسی و انسجام و وحدت نظر در استراتژی و تبیینها و تحلیلهای سیاسی و مواضع و نقشه عملهای تاکتیکی کاملا متحد و یکپارچه و منسجم است و من شک ندارم که با اتکا به این نقطه قوت حزب میتوانیم بر ضعفهای عملی- سبک کاری- تشکیلاتی نیز فائق بیائیم.

كاظم نيكخواه: با توجه به آنچه گفتيد سخن شما در آستانه كنگره با اعضا و كادرهاي حزب چيست. و درعين حال چه حرفي با مردمي كه اين حزب را ميشناسند و به آن توجه و سمپاتي نشان ميدهند داريد؟

حمید تقوائی: میدانید که کنگره ما علنی برگزار میشود و من اینجا از همه اعضا و کادرهای حزب میخواهم که در این کنگره شرکت کنند. دویست نفر نماینده به کنگره انتخاب خواهند شد ولی امیدوارم تعداد شرکت کنندگان بسیار بیشتر از جمع نمایندگان باشد. من از این فرصت استفاده میکنم و از همه فعالین سیاسی و نیروهای اپوزیسیون نیز دعوت میکنم که در کنگره ما شرکت کنند. شرکت در این کنگره نه فقط برای کسانی که سیاستهای حزب ما را دنبال میکنند بلکه برای همه کسانی که به تحولات سیاسی در ایران و جنبش انقلابی جاری اهمیت میدهند و به سرنوشت آن علاقمندند میتواند فرصت مناسبی برای بحث و تبادل نظر در مورد مسائل مختلف و آشنائی از نزدیک با سیاستهای حزبی و اعضا و کادرهای حزب باشد. ما این سیاست برگزاری کنگره های باز را قدمی در راه علنیت و شفافیت در صفوف اپوزیسیون میدانیم و معتقدیم شرکت در کنگره از جانب فعالین سیاسی قدمی در جهت تقویت این سنت خواهد بود.

از سوی دیگر روشن است که اکثریت بالائی از اعضا و کادرهای حزب که در ایران زندگی میکنند و همینطور بسیاری از فعالین سیاسی و دوستداران حزب امکان شرکت در کنگره را ندارند. من این عزیزان را فرامیخوانم که مباحث کنگره را در رسانه ها دنبال کنند. ما جلسات کنگره را بطور زنده از تلویزیون کانال جدید پخش خواهیم کرد و بخشهائی ار آن را روی سایتها و مدیای اینترنتی مثل یوتیوب و غیره قرار خواهیم داد. امیدوارم مساله فنی ای پیش نیاید و ما بتوانیم لااقل به شکل مجازی همه را در کنگره شرکت بدهیم.

كاظم نيكخواه: متشكرم